Język polski - szkoły ponadgimnazjalne


Temat z podstawy programowej

Link i opis

LO: Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie zawartych w nich informacji. Czytanie i słuchanie. Uczeń: rozpoznaje specyfikę tekstów
publicystycznych (artykuł, felieton);
Link pomocny przy lekcji analizującej felietony uczniów i uczennic. Klasa dostaje pracę domową: napisz własny felieton. Oprócz tych podanych na lekcji, wskazówki znajdzie tutaj:
http://język-polski.pl/felieton/323-jak-napisac-felieton.html;
Linki pomocne przy lekcji dedykowanej analizie stylu felietonowego, który łączy styl artystyczny i publicystyczny: przykład felietonu czysto publicystycznego vs. przykłady felietonów pisanych stylem literackim: http://www.wysokieobcasy.pl/wysokie-obcasy/1,53665,7402457,Dyktatura_skowronkow.html;
http://free.art.pl/maslowska/Dziennik_z_krainy_pazlotka.pdf; http://www.polityka.pl/spoleczenstwo/felietony/1515604,1,kawiarnia-literacka.read
LO: Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie zawartych w nich informacji.Czytanie i słuchanie. Uczeń: porównuje tekst linearny i hipertekst rozumiany jako wypowiedź
nieciągła, nie linearna,
stanowiąca system powiązanych
segmentów tekstowych
Pomoc do pogadanki z elementami wykładu o hipertekście i hipertekście literackim. Prezentacja multimedialna urozmaica przekaz, a także koresponduje z hipertekstową wizualnością.
http://www.google.pl/url?sa=t&rct=j&q=hipertekst%20literacki&source=web&cd=5&ved=0CDkQFjAE&url=http%3A%2F%2Fwww.staff.amu.edu.pl%2F~beatagr%2Fhipertekst.pptx&ei=DojDTqvjOc_MsgbR3ODWCw&usg=AFQjCNGAJQoxqWSBC56aRgeatGqfKE0f6g; http://www.techsty.art.pl/HGS/HGS065.html; http://www.liberatura.pl/liberatura.html; http://www.youtube.com/watch?v=MbWhov202ZY
LO: Uczeń: wśród tekstów prasowych rozróżnia
wiadomość i komentarz;
odczytuje zawarte w odbieranych tekstach informacje
zarówno jawne, jak i ukryte; rozpoznaje retoryczną organizację
wypowiedzi – wskazuje
zastosowane w niej sposoby
osiągania przejrzystości i sugestywności;
Uczniowie i uczennice dostają zadanie: napisz i wygłoś własne przemówienie (zakres materiału w I kl. LO; lub III kl – przygotowanie do prezentacji maturalnej) Pomoc tutaj:http://www.elzbietazurek.com/wystapienia-publiczne/59-jak-przygotowac-i-wyglosic-przemowienie.html;
http://www.prezentacje.edu.pl/prezentacje/strony/juz_za/za_tydz.html);
Na lekcji można dyskutować na temat wygłoszonych przemówień i ich jawnych i ukrytych treści.
LO: Uczeń: rozpoznaje manipulację językową
w tekstach reklamowych ; w języku
polityków i dziennikarzy.
Przykład przemowy polityka:
http://www.tvn24.pl/12690,1724047,0,1,kaczynski-bili-polakow-tylko-za-to--ze-nosili-oznaki-narodowe,wiadomosc.html)
Przykład analizy tekstu/języka reklamy:
http://www.eioba.pl/a/1kv2/techniki-manipulacji-w-tekstach-reklamowych
LO: Uczeń rozpoznaje i nazywa funkcje
tekstu (informatywną, poetycką,
ekspresywną, impresywną
– w tym perswazyjną)
Przykład wypowiedzi polityka – do analizy: gdzie leży granica między informacyjna a perswazyjną funkcją tekstu?
http://www.tvn24.pl/12690,1724047,0,1,kaczynski-bili-polakow-tylko-za-to--ze-nosili-oznaki-narodowe,wiadomosc.html
LO: Uczeń wskazuje w czytanych tekstach
i analizuje przykłady odmian terytorialnych polszczyzny
Przykłady do posłuchania, oglądania i dyskusji:
gwara śląska: http://www.youtube.com/watch?v=4xFzRyMsJeM;
gwara warszawska: http://www.youtube.com/watch?v=M9cZWZo5k6I;
gwara poznańska: http://www.youtube.com/watch?v=LEI8ztJlvJk
LO: Uczeń wskazuje w czytanych tekstach
i analizuje przykłady odmian środowiskowch polszczyzny
Poziom rozszerzony: aplikacja używanego we współczesnej krytyce literackiej pojęcia „język dresiarski” i „proza pomasłowska”.
Czy “gwara dresiarska” to gwara młodzieżowa? http://wyborcza.pl/1,75475,1029583.html
LO: Uczeń postrzega styl potoczny ja ko
centrum systemu stylowego
polszczyzny, od którego od -
różniają się inne style: artystyczny,
naukowy, urzędowy,
publicystyczny.
Granice między stylem artystycznym i publicystycznym są cienkie i niekiedy się zacierają.
Przykłady:
http://www.wysokieobcasy.pl/wysokie-obcasy/1,53665,7402457,Dyktatura_skowronkow.html (gatunek publicystyczny napisany stylem publicystycznym)
http://free.art.pl/maslowska/Dziennik_z_krainy_pazlotka.pdf; http://www.polityka.pl/spoleczenstwo/felietony/1515604,1,kawiarnia-literacka.read (felieton – gatunek publicystyczny z elementami stylu artystycznego)
LO: Tworzenie wypowiedzi.
1. Mówienie i pisanie. Uczeń: 1) tworzy dłuższy tekst pisany
lub mówiony 2) przygotowuje wypowiedź (wybiera
formę gatunkową i odpowiedni
układ kompozycyjny,
analizuje temat, wybiera formę
kom pozycyjną, sporądza plan
wypowiedzi, dobiera właściwe
słownictwo);
3) tworzy samodzielną wypowiedź
argumentacyjną według
podstawowych zasad logiki
i retoryki (stawia tezę lub hipotezę,
dobiera argumenty,
porządkujeje, hierarchizuje,
dokonuje ich selekcji podwzgędem
użyteczności w wypowiedzi,
podsumowuje, do biera
przykłady ilustruące wywód
myślowy, przeprowadza
prawidłowe wnioskowanie);
spełnia wymagania określone dla zakresu
podstawowego, a ponadto:
1) tworzy wypowiedzi ze świadomością
ich funkcji sprawczej;
2) ocenia własną kompetencję językową
(poprawność gramatyczną
i słownikową) oraz kompetencję
komunikacyjną (stosow
ność i sku teczność wypowiadania
się)
http://www.elzbietazurek.com/wystapienia-publiczne/59-jak-przygotowac-i-wyglosic-przemowienie.html
LO: Teksty kultury/ lektury/epoki literackie:
barok (PR): poezja wizualna
szlacheckie gatunki:
pamiętnik,sennik, imionnik,
Współczesny hipertekst i liberatura mają swoje źródła m.in. w baroku, w pozjikonceptualnej i wizualnej.
http://www.google.pl/url?sa=t&rct=j&q=hipertekst%20literacki&source=web&cd=5&ved=0CDkQFjAE&url=http%3A%2F%2Fwww.staff.amu.edu.pl%2F~beatagr%2Fhipertekst.pptx&ei=DojDTqvjOc_MsgbR3ODWCw&usg=AFQjCNGAJQoxqWSBC56aRgeatGqfKE0f6g)
http://www.polona.pl/dlibra/collectiondescription2?dirids=16
LO: litertura ulotna (oświecenie i nawiązania)
http://www.polona.pl/dlibra/collectiondescription2?dirids=19
LO: oświecenie
Libertynizm, ciekawostki
http://mapakultury.pl/art,pl,mapa-kultury,85338.html
satyra: http://www.wolnelektury.pl/katalog/motyw/matka/gatunek/satyra/
LO: oświecenie. S. Trembecki, Sofiówka
S. Trembecki, Sofiówka. Sentymentalizm. Motyw arkadyjski: konteksty.http://www.wilanow-palac.art.pl/arkadia_ogrod_sentymentalny_w_polsce.html
LO: romantyzm: Narcyza Żmichowska i entuzjastki;
Link może stanowić materiał pomocniczy dla nauczyciela/nauczycielki albo materiał pomocniczy do uczniowskiego referatu / prezentacji
http://www.feminoteka.pl/muzeum/readarticle.php?article_id=16
LO: romantyzm: „Pan Tadeusz”
Konteksty. Kuchnia staropolska
http://www.wilanow-palac.art.pl/szukaj?q=&l=7&b=3051
LO: romantyzm: Z. Krasiński, Nie-Boska komedia;
aluzja literacka, nawiazanie.
Paralele miedzy Nie-Boska i Boską komedią (uczniowie i uczennice samodzielnie szukają paraleli i nawiązań):
http://pl.wikisource.org/wiki/Boska_Komedia;
http://www.wolnelektury.pl/katalog/motyw/kochanek-romantyczny/autor/zygmunt-krasinski/
LO: Bolesław Prus *Lalka
Temat: Warszawa w “Lalce” Bolesława Prusa (uczennice i uczniowie samodzielnie dodają własne wpisy o miejscach Warszawy opisanych w Lalce, np. sklep przy Krakowskiem Przedmieściu. Wpisy o Lalce można też wykorzystać w charakterze wzoru do opisania innych miejsc, np. we własnej miejscowości uczniów i uczennic opisanej w znanej im książce):
http://mapakultury.pl/art,pl,mapa-kultury,85341.html, http://mapakultury.pl/art,pl,mapa-kultury,95441.html
LO: pozytywizm: Bolesław Prus, felietony
Kulisy pracy felietonisty:
http://mapakultury.pl/art,pl,mapa-kultury,29812.html
„Potop”
Kult Maryjny w Polsce. Konteksty: http://www.wilanow-palac.art.pl/jasna_gora_w_1655_roku.html
LO: pozytywizm: Maria Konopnicka
Biografia i informacje o twórczości literackiej i publicystycznej:
http://www.feminoteka.pl/muzeum/readarticle.php?article_id=27;
http://www.feminoteka.pl/muzeum/readarticle.php?article_id=34;
LO: Eliza Orzeszkowa, “Nad Niemnem”
Biografia i informacje o twórczości:
http://www.feminoteka.pl/muzeum/readarticle.php?article_id=2;
“Nad Niemnem” - konteksty literackie http://mapakultury.pl/art,pl,mapa-kultury,96043.html;
LO: S. Reymont, Chłopi
Porównaj polskie obyczaje chłopskie i szlacheckie (na przykładzie „Chłopów” i „Pana Tadeusza”)
http://www.wolnelektury.pl/katalog/motyw/matka/motyw/obyczaje/
LO: Stefan Żeromski
Przedwiośnie – biografia pisarza, konteksty literackie, ciekawostki – czy Joanna Podborska to Oktawia Żeromska?: http://mapakultury.pl/art,pl,mapa-kultury,30162.html)
LO: Julian Tuwim
(kontekst biograficzny, ciekawostki:http://mapakultury.pl/art,pl,mapa-kultury,627.html; Skamandryci: http://mapakultury.pl/art,pl,mapa-kultury,98520.html); Ziemiańska: http://mapakultury.pl/art,pl,mapa-kultury,30134.html,
LO: dwudziestolecie miedzywojenne: środowisko Kwadrygi, Zbigniew Uniłowski, Wspólny pokój
LO: dwudziestolecie międzywojenne : czasopiśmiennictwo
http://mapakultury.pl/art,pl,mapa-kultury,94941.html
http://www.polona.pl/dlibra/collectiondescription2?dirids=14
LO: Krzysztof Kamil Baczyński, Tadeusz
Różewicz, II wojna światowa, Powstanie Warszawskie
Tło historyczne:
http://www.feminoteka.pl/muzeum/readarticle.php?article_id=38
LO: Współczesność: wybrana powieść lub zbiór opowiadań
z XX lub XXI w. (np. Marii Dąbrowskiej, Zofii Nałkowskiej, Marii
Kuncewiczowej)
Dąbrowska: kontekst biograficzny, poetyka, język:http://mapakultury.pl/art,pl,mapa-kultury,29812.html; “Noce i dnie” - kontekst: http://mapakultury.pl/art,pl,mapa-kultury,647.html
Nałkowska: biografia, droga artystyczna pisarki, ciekawostki: http://www.feminoteka.pl/muzeum/readarticle.php?article_id=20, http://mapakultury.pl/art,pl,mapa-kultury,96875.html
Kuncewiczowa: http://mapakultury.pl/art,pl,mapa-kultury,30161.html
LO: *Ferdydurke , W. Gombrowicz
Ciekawostki: http://mapakultury.pl/art,pl,mapa-kultury,407.html